Răng ê buốt không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề về sức khỏe răng miệng.
Tình trạng này thường xảy ra khi răng tiếp xúc với thực phẩm nóng, lạnh, chua hoặc ngọt và có thể liên quan đến các bệnh lý như sâu răng, tụt lợi, mòn men răng, viêm nướu hoặc viêm tủy răng.
Nếu tình trạng ê buốt kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, bạn không nên chủ quan.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gây răng ê buốt, cách điều trị phù hợp và những biện pháp giúp bảo vệ răng khỏi tình trạng nhạy cảm.
Răng ê buốt là gì?
Răng ê buốt, hay còn gọi là răng nhạy cảm, xảy ra khi lớp ngà răng bên dưới men răng bị lộ hoặc bị kích thích. Ngà răng chứa hàng nghìn ống ngà siêu nhỏ kết nối trực tiếp với tủy răng – nơi chứa dây thần kinh và mạch máu.
Khi lớp men răng hoặc nướu không còn bảo vệ tốt, các tác nhân bên ngoài sẽ dễ dàng tác động lên các ống ngà, truyền tín hiệu đến dây thần kinh và tạo ra cảm giác ê buốt.
Răng thường ê buốt khi nào?
Bạn có thể cảm thấy ê buốt khi:
- Uống nước lạnh hoặc nước đá
- Ăn thức ăn nóng
- Ăn đồ chua hoặc có tính axit
- Ăn bánh kẹo hoặc thực phẩm nhiều đường
- Hít phải không khí lạnh
- Đánh răng hoặc dùng chỉ nha khoa
Nếu tình trạng này chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn và nhanh chóng biến mất, có thể nguyên nhân không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu ê buốt kéo dài hoặc xuất hiện thường xuyên, bạn nên đến nha khoa để được kiểm tra.
Răng ê buốt là dấu hiệu của bệnh gì?
Có nhiều nguyên nhân khiến răng bị ê buốt. Một số trường hợp chỉ là hiện tượng tạm thời, nhưng nhiều trường hợp lại là dấu hiệu của các bệnh lý cần được điều trị.
Sâu răng
Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ê buốt răng.
Vi khuẩn trong mảng bám tạo ra axit làm phá hủy men răng. Khi lỗ sâu lan đến lớp ngà, các kích thích từ bên ngoài sẽ dễ dàng tác động đến dây thần kinh, gây cảm giác ê buốt.
Nếu không điều trị, sâu răng có thể tiếp tục lan vào tủy và gây đau dữ dội.
Dấu hiệu nhận biết
- Ê buốt khi ăn đồ ngọt
- Đau khi ăn nóng hoặc lạnh
- Đau khi nhai
- Xuất hiện lỗ sâu trên răng
- Thức ăn thường mắc vào lỗ sâu
Điều trị sớm bằng trám răng có thể giúp bảo tồn răng và ngăn ngừa biến chứng.
Mòn men răng
Men răng là lớp bảo vệ cứng nhất của cơ thể. Khi lớp men này bị mòn, ngà răng sẽ dần lộ ra ngoài và trở nên nhạy cảm hơn.
Mòn men răng có thể xảy ra do:
- Chải răng quá mạnh
- Sử dụng bàn chải lông cứng
- Ăn nhiều thực phẩm có tính axit
- Uống nhiều nước ngọt có gas
- Nghiến răng khi ngủ
- Tuổi tác
Khác với men răng, ngà răng không có khả năng tự tái tạo. Vì vậy, khi men răng đã bị mòn đáng kể, người bệnh thường xuyên cảm thấy ê buốt mỗi khi ăn uống.
Tụt lợi (Tụt nướu)
Tụt lợi là tình trạng phần nướu bao quanh răng bị co rút, làm lộ chân răng.
Không giống thân răng được bảo vệ bởi men răng, chân răng chỉ được phủ bởi một lớp xi măng mỏng nên rất nhạy cảm.
Khi chân răng bị lộ, chỉ cần uống nước lạnh hoặc đánh răng cũng có thể gây ê buốt.
Triệu chứng thường gặp
- Răng trông dài hơn bình thường
- Chân răng bị lộ
- Ê buốt kéo dài
- Thức ăn dễ mắc giữa các răng
- Nướu bị tụt xuống
Nếu không điều trị, tụt lợi còn làm tăng nguy cơ viêm nha chu và mất răng.
Viêm nướu
Viêm nướu là giai đoạn sớm của bệnh nha chu và thường xảy ra khi mảng bám tích tụ lâu ngày quanh cổ răng.
Vi khuẩn trong mảng bám gây kích ứng mô nướu, khiến nướu sưng đỏ và dễ chảy máu khi đánh răng.
Ở giai đoạn này, nhiều người cũng bắt đầu xuất hiện cảm giác ê buốt nhẹ.
Dấu hiệu nhận biết
- Nướu sưng đỏ
- Chảy máu khi đánh răng
- Hơi thở có mùi
- Ê buốt nhẹ
- Nướu mềm hơn bình thường
Tin vui là viêm nướu hoàn toàn có thể hồi phục nếu được cạo vôi răng và chăm sóc răng miệng đúng cách.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ răng ê buốt
Ngoài các bệnh lý kể trên, một số thói quen hằng ngày cũng có thể làm tăng nguy cơ răng nhạy cảm.
Chải răng sai cách
Việc chải răng quá mạnh hoặc sử dụng bàn chải lông cứng lâu ngày sẽ làm mòn men răng và tổn thương nướu.
Thay vì chải theo chiều ngang với lực mạnh, bạn nên sử dụng bàn chải lông mềm và chải theo chuyển động tròn nhẹ nhàng.
Ăn nhiều thực phẩm có tính axit
Các loại thực phẩm như:
- Chanh
- Cam
- Bưởi
- Nước ngọt có gas
- Rượu vang
- Giấm
đều có thể làm bào mòn men răng nếu sử dụng thường xuyên.
Sau khi ăn đồ chua, bạn nên súc miệng bằng nước và chờ khoảng 30 phút trước khi đánh răng để hạn chế làm mòn men răng.
Nghiến răng khi ngủ
Nghiến răng tạo áp lực lớn lên bề mặt răng, khiến men răng bị mòn nhanh hơn.
Nhiều người không biết mình bị nghiến răng cho đến khi xuất hiện:
- Ê buốt răng
- Đau hàm
- Đau đầu buổi sáng
- Răng bị mòn hoặc nứt
Trong trường hợp này, nha sĩ có thể chỉ định đeo máng chống nghiến khi ngủ để bảo vệ răng.
Tuổi tác
Theo thời gian, men răng tự nhiên sẽ mòn dần, đồng thời nướu cũng có xu hướng tụt xuống.
Đây là lý do người lớn tuổi thường gặp tình trạng răng nhạy cảm nhiều hơn so với người trẻ.
Tuy nhiên, chăm sóc răng miệng đúng cách và khám răng định kỳ vẫn có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ ê buốt.
Vì sao không nên chủ quan khi răng ê buốt?
Nhiều người chỉ thay kem đánh răng hoặc hạn chế ăn đồ lạnh khi bị ê buốt mà không tìm hiểu nguyên nhân thực sự.
Tuy nhiên, nếu nguyên nhân là sâu răng, viêm nha chu hoặc viêm tủy, các bệnh lý này sẽ tiếp tục tiến triển ngay cả khi cảm giác ê buốt tạm thời giảm bớt.
Việc trì hoãn điều trị có thể dẫn đến:
- Đau răng dữ dội
- Viêm tủy
- Áp xe răng
- Tiêu xương ổ răng
- Lung lay răng
- Mất răng
Do đó, nếu răng ê buốt kéo dài hoặc xuất hiện thường xuyên, bạn nên đến nha khoa để được thăm khám và xác định chính xác nguyên nhân.
Răng ê buốt cũng có thể là dấu hiệu của một số loại bệnh sau đây
Viêm nha chu
Viêm nha chu là giai đoạn tiến triển của viêm nướu và là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến răng bị ê buốt kéo dài.
Khi vi khuẩn từ mảng bám và cao răng lan xuống dưới nướu, chúng sẽ phá hủy dây chằng nha chu và xương ổ răng – những cấu trúc có nhiệm vụ nâng đỡ răng. Theo thời gian, nướu bắt đầu tụt xuống, chân răng bị lộ ra ngoài và trở nên nhạy cảm hơn với các kích thích từ nhiệt độ hoặc thực phẩm.
Dấu hiệu nhận biết
- Ê buốt khi ăn nóng hoặc lạnh
- Nướu sưng đỏ, dễ chảy máu
- Hơi thở có mùi hôi kéo dài
- Nướu tụt, chân răng lộ ra
- Răng lung lay ở giai đoạn nặng
Nếu không được điều trị, viêm nha chu có thể gây tiêu xương hàm và dẫn đến mất răng.
Viêm tủy răng
Khi sâu răng hoặc nứt răng không được điều trị kịp thời, vi khuẩn có thể xâm nhập vào tủy răng và gây viêm.
Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường chỉ cảm thấy ê buốt khi ăn đồ nóng, lạnh hoặc ngọt. Tuy nhiên, khi tình trạng viêm tiến triển nặng hơn, cảm giác ê buốt sẽ chuyển thành đau nhức dữ dội, kéo dài và có thể xuất hiện ngay cả khi không có bất kỳ kích thích nào.
Dấu hiệu nhận biết
- Ê buốt kéo dài sau khi ăn uống
- Đau tự phát
- Đau nhiều về đêm
- Đau lan lên đầu hoặc tai
- Khó xác định chính xác vị trí đau
Trong nhiều trường hợp, điều trị tủy là giải pháp cần thiết để loại bỏ mô tủy bị viêm và bảo tồn chiếc răng.
Nứt răng
Một vết nứt nhỏ trên thân răng đôi khi rất khó nhận biết bằng mắt thường nhưng vẫn có thể gây ê buốt đáng kể.
Các vết nứt tạo điều kiện để các kích thích từ bên ngoài tác động trực tiếp vào ngà răng hoặc tủy răng, đặc biệt khi cắn hoặc nhai thức ăn cứng.
Nguyên nhân thường gặp
- Cắn vật quá cứng
- Tai nạn hoặc chấn thương
- Nghiến răng khi ngủ
- Miếng trám lớn làm răng yếu hơn
- Ê buốt khi nhai
- Đau nhói khi cắn thức ăn
- Nhạy cảm với đồ lạnh
- Cơn đau xuất hiện rồi biến mất
Tùy vào mức độ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định trám răng, bọc răng sứ hoặc điều trị tủy để bảo tồn răng.
Mòn cổ răng
Mòn cổ răng là tình trạng phần men răng gần sát nướu bị mài mòn, khiến lớp ngà răng bên dưới bị lộ ra ngoài.
Đây là nguyên nhân khá phổ biến gây ê buốt ở người trưởng thành.
Nguyên nhân
- Đánh răng quá mạnh
- Chải răng sai kỹ thuật
- Nghiến răng
- Thường xuyên sử dụng thực phẩm có tính axit
- Tuổi tác
Dấu hiệu
- Ê buốt khi đánh răng
- Ê buốt khi uống nước lạnh
- Xuất hiện vùng lõm nhỏ ở cổ răng
- Đau khi hít gió lạnh
Điều trị thường bao gồm trám cổ răng, sử dụng fluoride hoặc thay đổi thói quen chăm sóc răng miệng.
Răng ê buốt sau khi cạo vôi răng
Một số người cảm thấy răng nhạy cảm hơn sau khi cạo vôi răng.
Đây là hiện tượng khá phổ biến vì lớp cao răng trước đó đã che phủ một phần chân răng hoặc bề mặt nhạy cảm. Sau khi được làm sạch, các vùng này tiếp xúc trực tiếp với môi trường bên ngoài nên dễ xuất hiện cảm giác ê buốt.
Thông thường, tình trạng này chỉ kéo dài từ vài ngày đến khoảng một tuần và sẽ giảm dần khi răng thích nghi.
Nếu ê buốt kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, bạn nên quay lại nha khoa để được kiểm tra.
Răng ê buốt sau khi tẩy trắng răng
Thuốc tẩy trắng răng có thể làm tăng tính thấm của men răng trong thời gian ngắn, khiến các kích thích từ nhiệt độ dễ truyền đến tủy răng hơn.
Đây là phản ứng thường gặp và đa số sẽ tự cải thiện sau vài ngày.
Để giảm ê buốt sau khi tẩy trắng, bác sĩ có thể khuyến nghị:
- Sử dụng kem đánh răng dành cho răng nhạy cảm
- Hạn chế đồ ăn quá nóng hoặc quá lạnh
- Tránh thực phẩm có tính axit trong vài ngày đầu
- Tái khám nếu cảm giác ê buốt kéo dài
Răng ê buốt được chẩn đoán như thế nào?
Để xác định chính xác nguyên nhân gây ê buốt, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám toàn diện thay vì chỉ dựa vào triệu chứng.
Khám lâm sàng
Bác sĩ sẽ kiểm tra:
- Tình trạng men răng
- Các vị trí sâu răng
- Mòn cổ răng
- Tụt lợi
- Viêm nướu
- Khớp cắn
- Mức độ ê buốt
Chụp X-quang
Hình ảnh X-quang giúp phát hiện nhiều vấn đề mà mắt thường không nhìn thấy, bao gồm:
- Sâu răng giữa các kẽ răng
- Viêm tủy
- Tiêu xương do viêm nha chu
- Áp xe răng
- Nứt chân răng
Kiểm tra tủy răng
Trong trường hợp nghi ngờ viêm tủy, bác sĩ có thể thực hiện các test nhiệt hoặc test điện để đánh giá khả năng đáp ứng của tủy răng.
Điều trị răng ê buốt như thế nào?
Phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây ê buốt.
Trám răng
Nếu ê buốt do sâu răng hoặc mòn cổ răng, bác sĩ sẽ loại bỏ phần mô răng tổn thương và phục hồi bằng vật liệu trám để che phủ ngà răng.
Điều trị viêm tủy
Đối với trường hợp viêm tủy không thể hồi phục, điều trị tủy giúp loại bỏ mô tủy bị viêm, làm sạch hệ thống ống tủy và bảo tồn chiếc răng.
Sau điều trị, bác sĩ có thể chỉ định bọc răng sứ để tăng độ bền cho răng.
Điều trị viêm nha chu
Nếu nguyên nhân là bệnh nha chu, kế hoạch điều trị có thể bao gồm:
- Cạo vôi răng
- Làm sạch túi nha chu
- Cạo láng mặt gốc răng
- Theo dõi và chăm sóc nha chu định kỳ
Điều trị tụt lợi
Đối với tụt lợi nghiêm trọng, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật ghép nướu nhằm che phủ phần chân răng bị lộ và giảm ê buốt.
Sử dụng Fluoride
Fluoride giúp tái khoáng men răng và giảm độ nhạy cảm của ngà răng.
Bác sĩ có thể sử dụng gel fluoride hoặc vecni fluoride trong quá trình điều trị để hỗ trợ giảm ê buốt.
Kem đánh răng dành cho răng nhạy cảm
Các loại kem đánh răng chuyên dụng chứa hoạt chất như kali nitrat hoặc stannous fluoride giúp giảm cảm giác ê buốt khi sử dụng đều đặn theo hướng dẫn của nha sĩ.
Máng chống nghiến
Nếu nguyên nhân là nghiến răng khi ngủ, máng chống nghiến sẽ giúp giảm áp lực lên răng, hạn chế mòn men răng và bảo vệ cấu trúc răng về lâu dài.
Zalo Chat
