Sưng nướu chân răng là tình trạng khá phổ biến mà nhiều người gặp phải ở mọi lứa tuổi. Ban đầu, bạn có thể chỉ cảm thấy nướu hơi sưng, đỏ hoặc đau nhẹ khi ăn nhai. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý răng miệng như viêm nướu, viêm nha chu, áp xe răng hay viêm tủy răng.
Không ít người cho rằng sưng nướu chỉ là vấn đề nhỏ và có thể tự khỏi. Thực tế, nếu không được điều trị đúng cách, tình trạng này có thể dẫn đến nhiễm trùng, tụt nướu, lung lay răng và thậm chí mất răng vĩnh viễn.

Vậy sưng nướu chân răng là bệnh gì? Nguyên nhân do đâu và điều trị như thế nào để đạt hiệu quả lâu dài? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Sưng nướu chân răng là gì?
Nướu (hay còn gọi là lợi) là phần mô mềm bao quanh chân răng và xương hàm, có vai trò bảo vệ răng khỏi vi khuẩn và các tác nhân gây hại từ bên ngoài.
Khi nướu bị kích ứng hoặc viêm nhiễm, vùng nướu quanh chân răng sẽ xuất hiện các biểu hiện như:
- Sưng đỏ
- Đau nhức
- Chảy máu
- Ê buốt
- Khó ăn nhai
Sưng nướu chân răng không phải là một bệnh lý riêng biệt mà thường là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề răng miệng khác nhau.
Nếu chỉ bị viêm nhẹ, việc điều trị tương đối đơn giản. Nhưng nếu nguyên nhân là viêm nha chu hoặc áp xe răng thì cần can thiệp nha khoa càng sớm càng tốt.
Dấu hiệu nhận biết sưng nướu chân răng
Mức độ sưng nướu có thể khác nhau ở mỗi người. Một số triệu chứng thường gặp gồm:
Nướu sưng đỏ
Đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhất.
Nướu bình thường có màu hồng nhạt và ôm sát chân răng. Khi bị viêm, nướu thường:
- Sưng to hơn bình thường
- Có màu đỏ tươi hoặc đỏ sẫm
- Dễ đau khi chạm vào
Chảy máu khi đánh răng
Nhiều người nhận thấy nướu bị chảy máu khi:
- Đánh răng
- Dùng chỉ nha khoa
- Ăn thức ăn cứng
Nếu hiện tượng này xảy ra thường xuyên, bạn không nên chủ quan vì đây có thể là dấu hiệu sớm của viêm nướu hoặc viêm nha chu.
Đau hoặc ê buốt
Cơn đau có thể:
- Đau âm ỉ
- Đau nhói
- Đau khi ăn nhai
- Đau tăng lên vào ban đêm
Một số trường hợp còn kèm theo cảm giác ê buốt khi ăn đồ nóng hoặc lạnh.
Hơi thở có mùi
Vi khuẩn tích tụ trong túi nướu hoặc vùng viêm có thể gây hôi miệng kéo dài.
Nếu bạn đã vệ sinh răng miệng kỹ nhưng hơi thở vẫn có mùi khó chịu thì nên đi khám nha khoa để tìm nguyên nhân.
Có mủ hoặc nổi cục ở nướu
Đây là dấu hiệu cảnh báo tình trạng nhiễm trùng.
Bạn có thể thấy:
- Một cục nhỏ màu trắng hoặc vàng
- Mủ chảy ra quanh chân răng
- Nướu đau dữ dội
Lúc này cần được điều trị càng sớm càng tốt để tránh nhiễm trùng lan rộng.
Nguyên nhân gây sưng nướu chân răng
Có rất nhiều nguyên nhân khiến nướu bị sưng.
1. Viêm nướu
Viêm nướu là nguyên nhân phổ biến nhất.
Mảng bám và vi khuẩn tích tụ quanh chân răng nếu không được làm sạch sẽ gây kích ứng nướu.
Các triệu chứng thường gặp:
- Nướu đỏ
- Sưng
- Chảy máu
- Hôi miệng
May mắn là viêm nướu ở giai đoạn đầu thường có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm.
2. Viêm nha chu
Nếu viêm nướu không được điều trị, bệnh có thể tiến triển thành viêm nha chu.
Đây là bệnh lý nghiêm trọng ảnh hưởng đến:
- Nướu
- Dây chằng quanh răng
- Xương ổ răng
Triệu chứng:
- Nướu sưng kéo dài
- Tụt nướu
- Hôi miệng
- Răng lung lay
- Chảy máu thường xuyên
Nếu để lâu, người bệnh có nguy cơ mất răng.
3. Áp xe răng
Áp xe răng là tình trạng nhiễm trùng tạo thành túi mủ quanh chân răng.
Người bệnh thường có:
- Đau dữ dội
- Sưng nướu
- Sưng má
- Sốt
- Có mủ chảy ra
Đây là tình trạng cần được điều trị ngay vì nhiễm trùng có thể lan sang các vùng khác của cơ thể.
4. Mọc răng khôn
Răng khôn mọc lệch hoặc mọc ngầm là nguyên nhân khiến nhiều người bị sưng nướu.
Khi răng chỉ mọc lên một phần, thức ăn dễ mắc kẹt khiến vùng nướu bị:
- Viêm
- Sưng đau
- Hôi miệng
- Khó há miệng
Tình trạng này thường được gọi là viêm nướu trùm.
5. Viêm tủy răng
Khi sâu răng nặng hoặc răng bị nứt vỡ, vi khuẩn có thể xâm nhập vào tủy.
Viêm tủy thường gây:
- Đau nhức dữ dội
- Đau về đêm
- Sưng nướu quanh răng
- Áp xe chân răng
Điều trị tủy sớm giúp giữ lại răng thật và ngăn ngừa biến chứng.
6. Đánh răng sai cách
Nhiều người nghĩ rằng chải răng càng mạnh càng sạch.
Thực tế, việc:
- Chải răng quá mạnh
- Dùng bàn chải lông cứng
- Chải sai kỹ thuật
có thể khiến nướu bị tổn thương, sưng viêm và tụt nướu.
7. Thay đổi nội tiết tố
Phụ nữ trong các giai đoạn:
- Mang thai
- Dậy thì
- Mãn kinh
thường có nguy cơ viêm nướu cao hơn do sự thay đổi hormone trong cơ thể.
8. Thiếu vitamin
Thiếu vitamin C hoặc vitamin nhóm B có thể làm:
- Nướu yếu
- Dễ sưng
- Dễ chảy máu
- Chậm lành thương
Chế độ ăn uống thiếu cân bằng cũng là một trong những nguyên nhân cần được lưu ý.
Sưng nướu chân răng có nguy hiểm không?
Nhiều người cho rằng sưng nướu chỉ là tình trạng tạm thời.
Tuy nhiên, nếu kéo dài, nó có thể gây ra nhiều biến chứng.
Gây đau và khó ăn nhai
Nướu sưng khiến việc ăn uống trở nên khó khăn.
Người bệnh thường:
- Đau khi nhai
- Mất cảm giác ngon miệng
- Ngại ăn đồ cứng
Gây hôi miệng kéo dài
Vi khuẩn tích tụ trong vùng nướu viêm có thể tạo mùi khó chịu.
Hôi miệng kéo dài ảnh hưởng đến:
- Giao tiếp
- Công việc
- Sự tự tin
Tăng nguy cơ mất răng
Đối với viêm nha chu, nếu không điều trị:
- Xương ổ răng bị tiêu
- Răng lung lay
- Răng có thể rụng sớm
Nhiễm trùng lan rộng
Áp xe răng hoặc viêm nhiễm kéo dài có thể gây:
- Sưng mặt
- Viêm mô tế bào
- Nhiễm trùng lan sang các cơ quan khác
Đây là biến chứng nguy hiểm và cần được xử lý ngay.
Sưng nướu chân răng có tự hết không?
Câu trả lời là không phải lúc nào cũng tự hết.
Nếu nguyên nhân là:
- Kích ứng nhẹ
- Chấn thương nhỏ
- Thay đổi hormone
tình trạng có thể cải thiện sau vài ngày.
Tuy nhiên, nếu nguyên nhân là:
- Viêm nướu
- Viêm nha chu
- Áp xe răng
- Viêm tủy
thì bệnh sẽ không tự khỏi.
Thậm chí, càng để lâu thì tình trạng càng nặng và việc điều trị sẽ phức tạp hơn.
Cách điều trị sưng nướu chân răng hiệu quả
Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.
Cạo vôi răng và vệ sinh răng miệng
Nếu nguyên nhân là viêm nướu do mảng bám, bác sĩ sẽ:
- Cạo vôi răng
- Làm sạch mảng bám
- Hướng dẫn vệ sinh răng miệng
Đây là phương pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao.
Điều trị viêm nha chu
Người bệnh có thể cần:
- Cạo vôi dưới nướu
- Làm sạch túi nha chu
- Dùng thuốc kháng sinh
- Phẫu thuật nha chu trong trường hợp nặng
Điều trị tủy răng
Nếu viêm tủy là nguyên nhân gây sưng nướu, bác sĩ sẽ:
- Loại bỏ phần tủy bị viêm
- Làm sạch ống tủy
- Trám bít hệ thống ống tủy
Điều trị tủy giúp giữ lại răng thật và loại bỏ nguồn nhiễm trùng.
Nhổ răng khôn
Nếu răng khôn mọc lệch gây viêm nướu tái phát nhiều lần, bác sĩ có thể chỉ định nhổ răng khôn để điều trị dứt điểm.
Sử dụng thuốc
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể kê:
- Thuốc giảm đau
- Thuốc kháng viêm
- Thuốc kháng sinh
Người bệnh không nên tự ý mua thuốc khi chưa được thăm khám.
Cách giảm sưng nướu tại nhà
Trong khi chờ đi khám, bạn có thể:
Súc miệng bằng nước muối ấm
Giúp:
- Sát khuẩn nhẹ
- Giảm viêm
- Làm dịu nướu
Chườm lạnh
Chườm lạnh bên ngoài má khoảng 10 – 15 phút có thể giúp:
- Giảm sưng
- Giảm đau
Ăn thức ăn mềm
Nên ưu tiên:
- Cháo
- Súp
- Sữa chua
- Trái cây mềm
Hạn chế:
- Đồ cay nóng
- Đồ quá lạnh
- Thức ăn cứng
Vệ sinh răng miệng đúng cách
- Chải răng 2 lần/ngày
- Dùng bàn chải lông mềm
- Dùng chỉ nha khoa
- Súc miệng theo hướng dẫn của bác sĩ
Khi nào cần gặp Nha Sĩ?
Bạn nên đi khám càng sớm càng tốt nếu có các dấu hiệu:
- Sưng nướu kéo dài trên 3 ngày
- Đau nhức dữ dội
- Chảy máu liên tục
- Có mủ quanh chân răng
- Sưng mặt
- Hơi thở hôi kéo dài
- Răng lung lay
Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.